Delen
UAntwerpen opent de deuren van Vaccinopolis
Vaccinopolis
Vaccinopolis opende zijn deuren op vrijdag 25 maart 2022. Het unieke vaccinonderzoekscentrum op Campus Drie Eiken zal vaccins tegen allerlei ziekteverwekkers testen, om de inspanningen ter bestrijding van nieuwe en bestaande ziekten verder te versnellen. “Met Vaccinopolis zetten we ons land op de kaart,” zegt Pierre Van Damme (UAntwerpen), de drijvende kracht achter het project. “Samen met onze partners willen we een innovatie-ecosysteem opbouwen voor de bestrijding van pandemieën.”
Het ontwikkelen van vaccins is een van de grootste mondiale uitdagingen waarmee we vandaag worden geconfronteerd.
“Covid heeft ons hier zeer bewust van gemaakt,” legt vaccinoloog Prof. Pierre Van Damme (UAntwerpen) uit. “Maar we zijn ons hier al lang van bewust. Het klimaat verandert, mensen leven dichter op elkaar, we reizen steeds vaker en we worden ouder: al deze ontwikkelingen dragen bij aan een snellere en bredere verspreiding van virussen.”
“Samen met haar partners bouwt de Universiteit Antwerpen een innovatie-ecosysteem om pandemieën te bestrijden.” Vaccinopolis is een belangrijk onderdeel van dat ecosysteem. Het centrum zal kandidaat-vaccins testen tegen talrijke infectieziekten, zoals RSV, dengue en kinkhoest. Ook zal het onderzoeken hoe bekende griepvaccins kunnen worden verbeterd.
Toedienen van ziekteverwekkers
In het gloednieuwe Vaccinopolis-complex zullen ambulante studies worden uitgevoerd en opgevolgd door het Centrum voor de Evaluatie van Vaccinaties. Bij deze studies komen deelnemende vrijwilligers op regelmatige tijdstippen voor controles. Maar wat Vaccinopolis echt uniek maakt, is de mogelijkheid om CHIM-studies uit te voeren.
Van Damme: “CHIM staat voor Controlled Human Infection Model en betekent dat proefpersonen eerst een vaccin of een placebo krijgen en vervolgens opzettelijk een verminderde dosis van een ziekteverwekker toegediend krijgen. Hierdoor kunnen onderzoekers sneller testen of en hoe een bepaald kandidaat-vaccin werkt. Er is geen vergelijkbare faciliteit op deze schaal in continentaal Europa. Voor een vergelijkbare faciliteit zou u moeten kijken naar de Verenigde Staten of Groot-Brittannië.”
Volledige quarantaine
Vaccinopolis heeft 30 bedden. Bij sommige studies zullen proefpersonen enkele weken in volledige quarantaine doorbrengen. Dit gebeurt deels om veiligheidsredenen: de ziekteverwekkers mogen uiteraard niet in de samenleving terechtkomen. Anderzijds maakt het ook mogelijk om de vrijwilligers zo nauwkeurig mogelijk te monitoren.
“Dat stelt ons in staat om dagelijks monsters af te nemen bij de proefpersonen,” zegt Dr. Ilse De Coster, hoofd van het klinische onderzoeksteam. “Op basis van die kenmerken kunnen we uiteindelijk ook proberen te voorspellen hoe specifieke groepen mensen zullen reageren op een bepaald vaccin. Elke studie wordt vooraf goedgekeurd door een onafhankelijke ethische commissie en de regelgevende instanties (FAGG). Studies worden alleen uitgevoerd met ziekteverwekkers waarvoor al een behandeling bestaat.”
Verschillende veiligheidsniveaus
Het gebouw werd in recordtijd voltooid: het hele proces duurde slechts 14 maanden. “Normaal gesproken duurt het vier tot vijf jaar om een project als dit te realiseren,” zegt hoofdarchitect Roy Pype (Proof of the sum). “Maar de omstandigheden waren uitzonderlijk: COVID-19 heeft bewezen dat virussen snel en onverwacht kunnen toeslaan.”
Proof of the sum, Exilab, Abstract Architects, burO Groen en Establis waren verantwoordelijk voor het totaalontwerp. Het werd uitgevoerd door Jansen Building Group, voorheen Group Jansen; Jansen Cleanrooms en Cordeel. Imtech Belgium en Jansen Cleanrooms zullen 15 jaar lang het onderhoud verzorgen. Het werk werd snel voltooid, maar op het gebied van bioveiligheid werd niets aan het toeval overgelaten. In het hele complex worden strikte ontsmettingsprocedures gebruikt en speciale filters filteren alle uitgaande lucht.
UAntwerpen x ULB
De federale overheid investeerde €20 miljoen in Vaccinopolis en het Instituut voor Medische Immunologie aan de ULB. Er is een nauwe samenwerking met de Universiteit in Brussel: deze heeft een uitstekende reputatie op het gebied van humane vaccinimmunologie en een state-of-the-art immunologisch laboratorium.
Ook private partners investeerden in de oprichting van Vaccinopolis. Het Covid-herstelplan van de Vlaamse regering stelde €5,3 miljoen beschikbaar voor de ontwikkeling van een innovatie-ecosysteem voor de bestrijding van pandemieën, zoals aangegeven in de Roadmap 2030 van de Voka Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland.
Vrijwilligers gezocht
Vaccinopolis kwam niet uit de lucht vallen. UAntwerpen deed veel ervaring op met het Poliopolis-project in 2017. Dertig mensen brachten 28 dagen door in een hermetisch afgesloten container ‘dorp’ om een nieuw vaccin tegen kinderverlamming te testen tijdens een soort CHIM-studie. “De vrijwilligers namen vooral deel om altruïstische redenen,” zegt Ilse De Coster. “Er was een student die zijn scriptie wilde afmaken, iemand die op afstand zijn kantoor renoveerde, en een ander persoon die een boek schreef.”
Net als bij Poliopolis zullen proefpersonen in Vaccinopolis uitgebreid worden gescreend op fysieke en mentale gezondheid voordat ze in aanmerking komen voor deelname. UAntwerpen is voortdurend op zoek naar gezonde vrijwilligers voor haar vaccinstudies. Voor elke studie waaraan u deelneemt, wordt een billijke vergoeding voorzien.